trzymać się

1. pot. Coś się kupy nie trzyma; jedno drugiego się nie trzyma «coś się nie wiąże w jednolitą, sensowną, logiczną całość»: Całe to opowiadanie po prostu nie trzyma się kupy. Kultura P 11/1956. – Ja im wcale nie każę strzelać. – No to jak mają walczyć? Hubert nic nie odpowiedział. – Wiesz, to się jakoś jedno drugiego nie trzyma – powiedział Andrzej. J. Iwaszkiewicz, Sława.
2. Trzymać się kogoś, czegoś rękami i nogami; trzymać się czegoś pazurami «nie chcieć zrezygnować z kogoś, z czegoś, niewzruszenie, uparcie, z determinacją trwać przy kimś, przy czymś»: Oprócz niewielkiej, miesięcznej pensji dostaje jeszcze wieczorem garnek gorącego jedzenia, przeważnie fasolę. Taka posada jest tutaj losem wygranym na loterii; zapewnia byt, podnosi prestiż rodziny i każdy trzyma jej się rękami i nogami. E. Szumańska, Wzgórza. Każdy, kto wdrapał się wysoko i chciał utrzymać standard życiowy, musiał dosłownie pazurami trzymać się posady. J. Rolicki, Gierek.
3. Trzymać się matczynej, maminej spódnicy, matczynego fartucha, maminego fartuszka «być niedojrzałym, niesamodzielnym, nadmiernie uzależnionym od matki, zachowywać się jak dziecko»: Czy jesteś już Zosią Samosią, czy może nadal kurczowo trzymasz się matczynej spódnicy? Cosm 6/1999.
4. Trzymać się na wodzy «nie uzewnętrzniać jakichś uczuć, powstrzymywać się od czegoś; opanowywać się»: Rozejrzał się po stole zastawionym półmiskami z jakimś dziwnym jadłem, jakiego jeszcze nie widział. Najchętniej chwyciłby któryś z tych półmisków i zjadł jego zawartość gdzieś w kącie. Trzymał się jednak na wodzy, obserwował. T. Dołęga-Mostowicz, Kariera. (...) starałem się okazywać jej galanterię bez dawnej sentymentalnej wylewności, trzymałem się na wodzy, aby jej nie spłoszyć. Ale wewnętrznie znowu dygotałem z pożądania. J. Brzechwa, Opowiadania.
5. Trzymać się przy życiu «pozostawać przy życiu, żyć mimo słabego zdrowia, choroby, podeszłego wieku»: Trzyma się jeszcze przy życiu, ale siły już nie te... Roz bezp 1999.
6. Trzymać się razem «popierać siebie wzajemnie, stanowić solidarną grupę»: Bracia mówią, że od zawsze trzymają się razem. Przyszłość też planują wspólnie. „Jak założymy rodziny, kupimy do spółki dom” – mówią. KSz 20/03/2002.
7. Trzymać się w (pewnej, przyzwoitej) odległości; trzymać się od kogoś na odległość
a) «zachowywać odległość od kogoś, czegoś»: Wszystko to gapiło się na nas z przestrachem i niechęcią, trzymając się w przyzwoitej odległości, jak gdybyśmy wnosili pod dach zarazę. J. J. Szczepański, Jesień.
b) «odnosić się do kogoś z rezerwą, zachowywać dystans»: (...) w nowej szkole trzymał się od kolegów na odległość, a i oni nie narzucali się ze swoim towarzystwem (...). Roz bezp 1996.
8. Trzymać się za boki, za brzuch (ze śmiechu) «śmiać się głośno z czegoś lub z kogoś, zanosić się śmiechem»: (...) wszyscy naokoło stali i aż się trzymali za boki ze śmiechu. M. Krüger, Karolcia.
Coś trzyma się na słowo honoru zob. słowo 5.
Ledwo, ledwie, z trudem się trzymać na nogach zob. noga 11.
Pieniądze się kogoś nie trzymają zob. pieniądz 3.
Trzymać się czegoś jak pijany płotu zob. pijany 2.
Trzymać się kupy zob. kupa 1.
Trzymać się na dystans zob. dystans.
Trzymać się pańskiej klamki zob. klamka 3.
Trzymać się w cieniu zob. cień 4.
Trzymać się za kieszeń zob. kieszeń 15.
Trzymać się z boku, na uboczu, na boku, z dala, z daleka od kogoś, od czegoś zob. I stać 7.
Trzymać się ziemi zob. ziemia 1.
Trzymaj się ciepło zob. ciepło 2.
Żarty się kogoś trzymają zob. żart 7.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • trzymać się — {{/stl 13}}{{stl 8}}{kogoś} {{/stl 8}}jak rzep psiego ogona {{/stl 13}}{{stl 7}} ciągle być przy kimś, nie opuszczać kogoś w żadnych okolicznościach, wytrwale (czasem natrętnie) towarzyszyć komuś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Młodzi oficerowie trzymali… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się — 1) (Zwłaszcza o ludziach starszych) Być zdrowym, aktywnym, w dobrej kondycji fizycznej Eng. (Especially about older people) To be healthy, active, or physically fit 2) (Próbować) Zachować spokój i kontrolować się Eng. (To try) To remain mentally… …   Słownik Polskiego slangu

  • trzymać się maminej spódnicy — {{/stl 13}}{{stl 7}} być nieśmiałym, niesamodzielnym, uzależnionym od matki, być niedojrzałym, zachowywać się jak dziecko : {{/stl 7}}{{stl 10}}Najwyższy czas, żebyś przestał się trzymać maminej spódnicy. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się za kieszeń — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} być oszczędnym, unikać zbędnych wydatków : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nigdy nie umiała trzymać się za kieszeń. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się [utrzymywać się – utrzymać się] na nogach — {{/stl 13}}{{stl 7}} nie upadać, stać o własnych siłach, z trudnością móc stać, poruszać się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Z trudem utrzymywał się (trzymał się) na nogach. Po wypiciu kilku kieliszków nie mógł utrzymać się na nogach. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się [utrzymywać się – utrzymać się] przy życiu — {{/stl 13}}{{stl 7}} zachowywać życie, nie umierać : {{/stl 7}}{{stl 10}}Dzięki staraniom lekarzy utrzymał się przy życiu. Jeszcze się trzyma przy życiu. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się [utrzymywać się – utrzymać się] na wodzie — {{/stl 13}}{{stl 7}} nie tonąć : {{/stl 7}}{{stl 10}}Z najwyższym trudem trzymał się na wodzie. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się kupy — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} w odniesieniu do ludzi i innych istot żywych: być razem, blisko jeden drugiego; być zgraną, solidarną grupą, gromadą {{/stl 7}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się w karbach [ryzach, garści] — {{/stl 13}}{{stl 7}} być zdyscyplinowanym, nie pozwalać sobie na żadne wybryki, uleganie pokusom, nadmierną swobodę; kontrolować się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Trzymał się w garści, żeby niczym nie zdradzić się ze swymi zamiarami. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się z daleka — {{/stl 13}}{{stl 8}}{od kogoś, od czegoś} {{/stl 8}}{{stl 7}} unikać kogoś, czegoś, nie zbliżać się do kogoś, czegoś (najczęściej w obawie przed jakimś zagrożeniem) : {{/stl 7}}{{stl 10}}Jeśli nie chcesz mieć kłopotu, trzymaj się z daleka od tych …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.